American Airlines kiest Starlink: ruim 500 toestellen krijgen satelliet-wifi vanaf 2027

American Airlines gaat de wifi aan boord van zijn smalle vliegtuigen leveren via Starlink, het satellietnetwerk van SpaceX. Het gaat om ruim 500 toestellen, met installatie vanaf begin 2027. Voor SpaceX is het opnieuw een grote klant in een markt die het bedrijf in razend tempo aan het opslokken is.

Wat de deal precies inhoudt

De overstap geldt voor de narrow-body vloot van American. Dat zijn de smalle vliegtuigen met een enkel gangpad, zoals Boeing 737's en Airbus A320's, die de meeste binnenlandse en korte internationale vluchten van de maatschappij vliegen. Volgens American gaat het om meer dan 500 toestellen. De installatie start begin 2027 en wordt gefaseerd uitgevoerd: niet elk vliegtuig krijgt de upgrade op hetzelfde moment.

De grotere wide-body toestellen, de tweegangpad-vliegtuigen die op lange afstanden vliegen, blijven voorlopig hun bestaande wifi-providers Viasat en Panasonic gebruiken. American splitst zijn vloot dus over twee verschillende internetsystemen.

Wat de prijs voor passagiers wordt, heeft American nog niet bekendgemaakt. Bij andere maatschappijen die Starlink al gebruiken is in-flight wifi vaak gratis, in elk geval voor leden van het frequent-flyer-programma. United bood Starlink eerder dit jaar bijvoorbeeld kosteloos aan aan zijn MileagePlus-leden.

Starlink wint de luchtvaart

SpaceX heeft de luchtvaartmarkt in korte tijd flink ingenomen. Op de lijst klanten staan inmiddels United Airlines, Southwest Airlines, Alaska Airlines, British Airways en Air France. American is daar nu bij gekomen. Het netwerk werkt met meer dan 10.000 satellieten in een lage baan om de aarde, op een paar honderd kilometer hoogte.

Dat is technisch een groot verschil met de traditionele in-flight wifi. Oudere systemen werken met geostationaire satellieten op zo'n 36.000 kilometer hoogte, of met grondzenders die het signaal omhoog sturen. Beide hebben hoge latency, oftewel veel vertraging, en lage snelheden. Starlink belooft snelheden die in de buurt komen van een vaste glasvezelverbinding thuis, waardoor videobellen of streaming aan boord mogelijk wordt zonder dat het beeld constant bevriest.

De omzet van de connectiviteits-tak van SpaceX bedroeg vorig jaar 11,4 miljard dollar. Dat is 61 procent van de totale omzet van het bedrijf. Internet is dus inmiddels groter dan raketten en lanceringen samen. SpaceX bereidt naar verluidt een beursgang voor die in de komende maanden zou kunnen plaatsvinden.

Wie de strijd om de wifi-knop verliest

De deal kost de oude leveranciers veel werk. American werkte recent nog samen met AT&T voor gratis in-flight wifi aan boord. Die rol verdwijnt grotendeels naar de achtergrond. Ook Viasat en Panasonic, die jarenlang de bredere markt domineerden, raken een groot deel van de Amerikaanse markt kwijt aan SpaceX.

Er is wel een concurrent in opkomst: Amazons Project Kuiper, het satellietproject dat ook wel Leo wordt genoemd. Delta Air Lines en JetBlue hebben aangegeven daarmee aan de slag te gaan. Kuiper is nog veel kleiner dan Starlink, dat al sinds 2020 satellieten lanceert, maar Amazon investeert miljarden om de achterstand in te lopen.

In de praktijk betekent dit dat de Amerikaanse luchtvaart zich aan het opsplitsen is in twee kampen. Aan de ene kant Starlink-vliegers: American, United, Southwest, Alaska. Aan de andere kant Amazon Kuiper-vliegers: Delta en JetBlue.

Wat het voor de reiziger betekent

Voor wie regelmatig met American vliegt verandert er op korte termijn nog niets. De installatie start pas begin 2027 en gaat per toestel. Het kan dus jaren duren voordat een willekeurige binnenlandse vlucht in de VS gegarandeerd Starlink aan boord heeft.

Wanneer het werkt, is het verschil met de huidige situatie groot. Op vluchten van United met Starlink kunnen passagiers via hetzelfde wifi-netwerk werken, films streamen en zelfs videobellen, gedrag dat tot voor kort onmogelijk was op een vliegtuig zonder dat het netwerk in elkaar stortte.

Voor maatschappijen is goede wifi inmiddels een verkoopargument geworden, vergelijkbaar met de stoelpitch of het entertainmentscherm. Door massaal voor Starlink te kiezen, leggen de Amerikaanse luchtvaartmaatschappijen tegelijk hun infrastructuur in handen van één leverancier, een bedrijf van Elon Musk dat ook een groeiend belang heeft in defensie, telecom en betalingen.